Tranh tiền, tranh cha, tranh vợ.
Toạ độ Yến phủ nằm ở khu Câu Mang phía Đông kinh thành, đô thành tổng cộng chia làm bốn khu, lấy tên các vị thần bốn mùa. Mỗi khu lại chia làm chín phường lớn mười tám phường nhỏ, đều lấy tên của 35 động thiên và 72 phúc địa trong các thần thoại, truyền thuyết. Chỗ Yến phủ toạ lạc gọi là phường Nhược Gia.
Phủ đệ nhà quan tam phẩm, diện tích chiều dài chiếm nguyên con phố.
Đối diện phủ cũng là một nhà quan, con phố này liền thành đường riêng của hai gia đình. Tên phố là Liễu Trường, chỉ vì hai bên đường đều trồng cây liễu.
Yến phủ ở phố Bắc, cổng lớn ba cánh ba cột sơn đen, trên cửa còn khắc hình chim yến bằng thiếc, tường đỏ ngói xanh biển chữ vàng. Dưới sức ảnh hưởng của thần sam, các kiến trúc trong kinh đều theo phong cách cao, to, rộng, thoáng, màu sơn đều dùng những màu cực kì sặc sỡ. Tuy vậy cũng phải chia theo cấp bậc, ví dụ như những kiến trúc thuộc về hoàng thân quốc thích phải làm sơn đỏ, ngói đen, nóc vàng. Sơn phải dùng màu đỏ tươi, nóc phải dùng màu vàng ròng, ngói cũng không phải ngói bình thường, mà phải là ngói lưu ly đen được đặc chế. Đốt tiền như rác.
Lại như dinh quan, theo quy định phải dùng sơn đỏ thuần, nóc vàng nhạt và ngói lưu ly xanh ngọc. Đây là quy định dành cho cửa chính và nhà chính, những nhà, sân, phòng còn lại thì tùy thích, muốn làm gì thì làm, làm thành nhà tranh cũng chẳng ai thèm quản.
Những cấp bậc thấp hơn thì không có quy định bắt buộc gì, chỉ cần không vượt qua hai người ở trên, muốn trang hoàng thế nào cũng được. Kẻ sĩ đa phần đều chuộng sơn trắng ngói đen vì trông vô cùng thanh nhã cao cấp, thương nhân thì thường dùng sơn đỏ ngói đen là nhiều. Ngói xanh da trời lẫn xanh xám ngả đen đều làm bằng đất sét và đất bùn, dân chúng bình thường đều không được dùng ngói lưu ly. Sơn đỏ không được sử dụng màu đỏ tươi nên đa số đều là màu đỏ hơi ánh cam. Về phần nhà nông và thợ thủ công thì gạch xanh ngói xám, nhà tranh vách đất hay nhà gỗ lều trúc, thích gì làm nấy.
So với chính sử, trên phương diện lễ chế, thời đại này đã ít quy định hơn rất nhiều, mọi người đều sống sung sướng thoải mái.
Tâm trạng vui vẻ thì sức sản xuất tăng cao, sức sản xuất càng cao thì trí tưởng tượng lại càng phong phú, thị trường các lĩnh vực sáng tạo cực kì sôi động không ngừng đổi mới mẫu mã đa dạng tân thời.
Yến Thất cảm thấy quá trình trưởng thành của mình chính là hành trình săn các thể loại boss núp lùm, không biết khi nào lại đột nhiên xuất hiện một cái thiết lập hù cho nàng quỳ sấp, chẳng hạn như……
Như chuyện đi học trường nữ.
Người thời này chưa từng nghe câu “Nữ tử vô tài tiện thị đức” [1] cái mợ gì.
Phụ nữ thời này mà không biết chữ, ngay cả nhà chồng cũng khó tìm.
Đàn ông thời này đều chọn vợ dựa theo tiêu chí: Tri thư đạt lễ có nội hàm, biết cờ chơi tranh hiểu phong nhã, giỏi ca múa đặc biệt tuyệt, nữ công nấu nướng không soi mói. Nếu còn có thể cưỡi ngựa chơi bóng, săn con thú đá cái cầu, có vợ như thế chồng cầu gì hơn?
Ở thời đại này, đàn ông không sợ phụ nữ có bản lĩnh mà chỉ sợ phụ nữ không có kiến thức.
Không biết từ vị Hoàng đế thời nào bắt đầu khởi xướng phong trào so bì cạnh tranh, kéo dài liên tục đến tận bây giờ hơn nữa còn càng ngày càng nghiêm trọng.
Đàn ông so nhau sự nghiệp giàu sang quyền lực, giờ đã tới lúc so cả nội tướng.
Không cho phụ nữ đọc sách học kỹ năng, đem ra ngoài dự tiệc dự lễ, mở miệng một cái đều là “Ôi cha đậu má nhà mi hôm nay cài cây trâm vàng trên đầu phô trương quá hỉ, chừng tám lượng vàng đúng không?!” “Mở to cái con mắt chó đục tinh thể nhà ngươi ra cho bà, mợ nó cái này là trâm phỉ thúy! Biết không biết không biết thì nói không biết thì đừng đứng đó tào lao!” —— Có còn để cho đàn ông yên ổn nói chuyện nữa không?
Thật ra, những người cầm quyền theo tư tưởng tiến bộ đều cho rằng: phải có văn hóa mới có thể có tầm mắt. Có tầm mắt mới có thể có lòng dạ. Có lòng dạ mới có thể dịu dàng, rộng lượng, hiểu biết.
Giống như dịu dàng chăm sóc phu quân, rộng lượng đón nhận hầu lẽ, hiểu biết quản lý gia đình.
Như thế mới có thể giúp đàn ông không cần lo lắng hậu phương mà ra ngoài đánh Đông dẹp Bắc, mới có thể gánh vác trọng trách giúp chồng dạy con củng cố gia tộc, mới có thể cùng chồng đi giao tiếp đối ngoại được nở mày nở mặt, tăng thêm sức mạnh.
Cho nên chúng ta có thể nhìn theo cách này: Mục đích cuối cùng của việc tiến hành giáo dục văn hoá cho phụ nữ ở thời đại này chính là để có thể phục vụ đàn ông một cách tốt nhất.
Đúng, bởi vì thế giới này chính là thuộc về đàn ông.
So [tiếng Anh], tất cả mọi thứ trên thế giới này đều phải đem lại hạnh phúc cho đàn ông.
—— đừng quên đây là xã hội phong kiến, thần sam có khủng đến mấy cũng không thể biến ra nam nữ bình đẳng ở thời đại này đâu.
Dựa vào những nguyên nhân trên, ở triều đại văn minh tiến bộ hơn bất kì triều đại phong kiến tiền nhiệm nào trong chính sử này đã xuất hiện một lượng lớn cơ quan gọi là “nữ học”, chuyên dùng để nuôi dưỡng sản phẩm thí nghiệm giống cái sang trọng trang nhã cao cấp dùng để kết hợp gien ưu tú đời sống vợ chồng viên mãn……
Được rồi, là dùng để bồi dưỡng phái nữ phẩm chất tốt cho đàn ông chọn lựa kết đôi, nên duyên vợ chồng, hai bên cùng có lợi, ai nấy đều vui.
Trong chính sử, từ khi họ Dương xuất hiện một vị Quý phi “trong ba ngàn kẻ cung tần, chỉ riêng giành một ái ân cho nàng” thì các gia đình khắp thiên hạ đều đã đảo ngược truyền thống, bắt đầu trọng nữ khinh nam.
Ở thời đại này, tài nữ, thục nữ vĩnh viễn đều là mục tiêu tuyển dâu hàng đầu của hoàng thất, quý tộc, quan lại, phú hộ. Vì thế, trong dân chúng cũng phát triển trào lưu “tài nữ”.
Chỉ cần không phải nhà nghèo đến mức không có gì ăn thì phàm là có con gái, nghĩ hết nước hết cái cũng phải cho vào trường nữ để học “chuyên tu”, sau này “tốt nghiệp” xong nếu kiếm được nhà chồng giàu có thì người nhà mẹ đẻ cũng coi như khổ tận cam lai.
Vì thế, trong thiên hạ, trường nữ không có cả vạn thì cũng đến 8000.
Phụ nữ rất bận.
Bận nhất chính là Yến Đại thái thái, từ khi mới bước vào cửa nhà họ Yến là mẹ chồng nàng dâu đã bắt đầu so chiêu chín chín tám mốt trận nhằm tranh quyền quản lý gia đình, có thua có thắng, cũng có hiệu quả nhất định.
Ít nhất lão thái thái rốt cuộc cũng chịu buông hơn phân nửa quyền lực cho bà. Trên dưới Yến phủ cả chủ lẫn tớ mấy trăm miệng người, cả ngày việc này chồng việc kia, lo này nối lo nọ. Mới mở mắt đã bận chân không chạm đất, đến khi tắt đèn lên giường mới thôi.
Chuyện lớn như vào nữ học, Yến Đại thái thái cũng chỉ bớt chút thời giờ phái một bà hầu già đến nhành hai báo cho Yến Thất một tiếng. Mùng hai tháng hai khai giảng, đi chùa Liên Hoa về xong mới báo.
Thái thái mỗi ngày bận tối mặt tối mũi, nhất thời quên mất. Hầu già kia mới giải thích cho Yến Thất, “Tóm lại những gì cần dùng ở trường đều có trong kho. Thái thái nói đến đó sẽ chia làm bốn phần chuẩn bị cho các vị tiểu thư, sẽ không mất nhiều thời gian. Xin tiểu thư an tâm.”
Chia làm bốn phần, ngoại trừ Yến Thất thì năm nay bắt đầu đi học còn có Yến Ngũ, Yến Lục, Yến Bát.
Bốn chị em chỉ hơn thua nhau mấy tháng, mà tuổi con gái đi học thường là mười một, mười hai, còn con trai phải đi sớm hơn chút. Con gái đi học chỉ để nâng cao tố chất, còn con trai đi học lại là để giành công danh kiếm sự nghiệp, khác nhau cả về tầm quan trọng lẫn độ căng thẳng.
Con gái trước mười hai tuổi cũng không phải không học gì, thông thường những gia đình có điều kiện đều sẽ mời thầy về nhà dạy vỡ lòng những kiến thức cơ bản. Quan trọng nhất vẫn phải học lễ nghi trước, còn kiến thức văn hóa thì không cần gấp.
Huống hồ con nít dưới mười hai tuổi vẫn còn được xem là “thiếu nhi” nguyên con, đang lúc ngây thơ hồn nhiên nhất. EQ chưa phát triển, còn rất ham chơi, cũng không chịu nổi việc học hành buồn tẻ.
Yến Thất cũng đã đi học ở nhà, nàng cũng chẳng ngốc, hai kiếp làm người, ba tuổi vỡ lòng, không lý nào con nít cổ đại học được mà nàng lại không. Vậy nên, cầm kỳ thư họa nữ công lễ nghi mọi thứ đều học tám phần no, nhìn lên mình chẳng bằng ai, nhìn xuống lại chẳng thấy ai bằng mình.
Lúc nghe nói phải ra đường đi học cũng không thấy áp lực gì, giết thời gian vậy. Đằng nào cũng tốt hơn việc mỗi ngày chỉ được chui rúc trong phòng không phụ thanh xuân tươi đẹp đúng không?
Mùng một tháng hai, Yến Đại thái thái mới sai người đưa đồ dùng học tập đã được chuẩn bị đến nhành hai.
Trong chiếc rương sách gỗ nhãn nho nhỏ đặt các loại văn phòng phẩm chia theo từng ô. Nha hoàn Chử Vũ, Phanh Vân vừa kiểm kê vừa đăng kí vào sổ sách, Yến Thất ôm tay đứng bên cạnh xem.
Ngoại trừ rương sách, bút mực giấy nghiên, còn có một cây đàn, một bộ cờ vây, một bộ thuốc màu vẽ tranh, thậm chí còn cả một cây cung nhỏ kèm một túi mũi tên.
Kỵ xạ là môn bắt buộc.
Nghe nói Hoàng đế lập quốc của triều đại này từng giành giang sơn từ trên lưng ngựa, xuất thân hàn vi. Người vợ tào khang sau này trở thành Hoàng hậu lập quốc cũng khí phách không kém mày râu, từng sóng vai cùng Hoàng đế giết địch giữa bao trận chinh chiến gian nan, giúp Hoàng đế cứu nguy chắn hoạ không biết bao nhiêu lần.
Hoàng đế cảm nhớ ân, tình của Hoàng hậu, sau khi lập nước bắt đầu định ra các loại lễ chế, pháp luật, đã nghĩ ra một cái thế này: Con gái thời này, bất luận là hoàng thân hay quan quyến, chỉ cần vào trường đi học, bắt buộc kỵ xạ; con gái bình dân, luyện kỵ xạ có thể miễn một lượng thuế nhất định, lấy đó kỷ niệm Hoàng hậu lập quốc, đồng thời tranh thủ đào tạo những người văn có thể giúp chồng dạy con võ có thể lên ngựa giết địch —— toàn dân toàn binh là phương châm chiến lược quan trọng lúc mới lập nước còn đang chới với.
Đương nhiên, sau này đất nước ngày càng củng cố hùng mạnh, những thế lực đối địch xung quanh đã thành kiến cỏ, ngoại trừ đôi khi tạo ít sóng gió thì hoàn toàn đã khó lòng lay động cây đại thụ Trung Nguyên. Con gái học kỵ xạ không còn là một loại trách nhiệm nữa, mà dần dần trở thành một loại vận động xa xỉ để nâng cao tố chất, thậm chí còn được xem là một chuyện phong nhã.
Trừ đó ra còn những mười mấy môn, Yến Thất hết hồn đến mức quỳ sụp hết lần này đến lần khác. Lúc Yến Bát cô nương đến tìm nàng tán gẫu còn giúp tổng kết một lượt ý nghĩa các môn học bắt buộc ở trường:
Nè nha ——
Kiến thức văn hóa phải học, vì đó là giáo dục nội tại.
Cử chỉ, lễ nghi phải học, vì đó là giáo dục ngoại tại.
Cầm kỳ thư họa phải học, vì đó là tứ nghệ truyền thống.
Thêu thùa nấu nướng phải học, vì đó là bổn phận của nữ giới.
Quản lý nhà cửa chi tiêu phải học, vì đó là trách nhiệm của người làm vợ.
Múa hát cưỡi ngựa bắn cung phải học, vì thời nay chuộng võ, Hoàng đế yêu nghệ thuật.
Hương đạo trà đạo hoa đạo đều cần đọc sơ, bởi vì đó là chuyện phong nhã.
Cho nên mọi người đều phải nỗ lực học tập, phấn đấu trở thành một mệnh phụ phu nhân hoàn hảo đức trí thể mỹ phát triển toàn diện nè ~○(*￣︶￣*)○~
Buổi tối trước ngày khai giảng, Chử Vũ rất khó hiểu vì sao cô nương nhà mình lại ngủ quỳ sấp mặt.
Mùng hai tháng hai rồng ngẩng đầu, là ngày lành khai giảng mà tất cả các trường đã thống nhất lựa chọn.
Chế độ giáo dục ở triều đại này trực tiếp làm Yến Thất nghẹn họng nhìn trân trối, mẹ nó ở đây mà cũng có nghỉ đông, nghỉ hè. Nghỉ đông từ 28 tháng chạp đến mùng một tháng hai để mọi người ở nhà ăn Tết.
Nghỉ hè từ đầu tháng sáu đến cuối tháng sáu để dân chúng tiện gặt lúa, nhà giàu tiện tránh nóng.
Đương nhiên, các địa phương sẽ dựa vào thời điểm mùa gặt khác nhau rồi cho thời gian nghỉ khác nhau.
Nhưng trường học cả nước đều đã thống nhất chọn hai ngày cố định là mùng hai tháng hai sau kì nghỉ đông và mùng một tháng bảy sau kì nghỉ hè để bắt đầu học kỳ mới.
Điểm khác biệt chính là năm học mới bắt đầu được tính từ học kỳ sau nghỉ đông, mùng hai tháng hai chính là ngày nhập học của học sinh mới.
Có chắc chỗ này chưa từng có tiền bối xuyên không nào lượn qua không vậy?
Buổi sáng khoảng sáu giờ đồng hồ Yến Thất đã dậy, tiện thể gọi bọn tỳ nữ xuống giường……
Phanh Vân, Chử Vũ, Thế Phong, Tẩm Nguyệt, bốn đứa nha hoàn đứa nào cũng rành ăn ngon ngủ kỹ.
Mấy chủ tớ thong thả từ từ rửa mặt chải đầu mặc quần áo, còn dành thời gian chơi với chú chim anh vũ treo dưới cửa sổ một lát.
Con chim này Yến Đại lão gia tặng cho Yến Thất làm quà sinh nhật mười hai tuổi, năm tuổi mà. Còn chính miệng ban tên “Lục Lí Ngư” [cá chép xanh], bởi vì lông chim có màu xanh lục, còn vì sao lại kêu là “lí ngư” [cá chép] thì chỉ có mỗi vị Yến Đại lão gia mạch não không cùng tần số người thường mới biết mà thôi.
Mà anh vũ Lục Lí Ngư cũng là một con chim có mạch não không cùng tần số với chim thường, vị này lì đến sống chết cũng không chịu học tiếng người, ngược lại lại không biết học từ đâu ra vài tiếng lừa hí. Từ đó về sau trong viện Yến Thất lâu lâu lại vang lên một tràng lừa rống, làm người hầu bên ngoài ai cũng suy đoán mối quan hệ không thể nói rõ giữa Lục Lí Ngư cùng cá chép và lừa.
Sắp xếp gọn gàng, mang theo đầy đủ những đồ cần dùng, bỏ vào một chiếc rương nhỏ đựng văn vòng phẩm để Chử Vũ đeo sau lưng, những đồ lớn có một bà hầu ôm, theo mông Yến Thất ra cửa.
Trong Yến phủ, ngoại trừ vợ chồng lão thái gia thì tổng cộng có bốn nhánh, mỗi nhánh chiếm một tòa nhà năm viện. Căn nhà nhành hai ở tên “Tọa Hạ cư”. Ba tháng mùa hè nhập thất an cư, yên lặng tọa thiền gọi là “toạ hạ”, lúc đó đang mùa mưa nên còn gọi là “toạ vũ an cư” [2].
Nghe nói viện này lúc đầu đã gọi là “Toạ Vũ An cư” rồi, chính là do “cuồng ma đặt tên” Yến Đại lão gia đặt cho —— sân của ông vốn gọi là “Bão Xuân Tiếu cư” [3]. Có thể sau này Yến lão thái gia cảm thấy con cả mình đặt cái tên này thật sự quá con mợ nó tục, bắt buộc phải xoá một chữ, đổi thành “Bão Xuân cư”, cho nên “Toạ Vũ An cư” cũng đành đổi thành “Tọa Hạ cư” tương ứng.
Viện thứ ba ngay giữa nhà chính là nơi ở của vợ chồng Yến Nhị lão gia, Yến Thất ở viện thứ tư nằm phía sau, Yến Cửu thiếu gia ở viện thứ nhì.
Yến Thất mang theo Chử Vũ và bà hầu đi xuyên qua sảnh trước phía Đông, đi mãi đến thẳng viện nhì. Đồng chí Yến Tiểu Cửu cũng phải đi học.
Con trai đi học sớm, chín tuổi Yến Cửu thiếu gia đã bắt đầu đi học rồi —— trước chín tuổi ở nhà được Yến lão thái gia đích thân dạy dỗ, giờ đã đi học được một năm. Khai giảng xong là lên “năm hai”, còn cao hơn Yến Thất một bậc.
Sân của Yến Cửu thiếu gia xây giống như sân Yến Thất, chính giữa là ba gian phòng chính, hai bên là phòng phụ, hành lang lượn quanh. Khắp nơi đều là tường trắng ngói đen, toàn Tọa Hạ cư đều mang phong cách cư sĩ như vậy, dù chủ nhân nó có là một võ tướng giương đao múa kiếm.
Trong viện Yến Cửu thiếu gia không trồng bất kì cây cỏ gì, trên tường dưới đất lại khảm đầy các loại đá hoa cương và vụn thạch anh đủ màu. Nắng sớm chiếu khắp, chiết xạ ra từng vạt từng đốm sáng bảy màu sặc sỡ.
Trên khung cửa chính còn có tấm biển, trên viết ba chữ “Có tấm biển”.
Thần kinh.
“Gia, cô nương tới.” Đã có nha hoàn tinh mắt nhìn từ cửa sổ gỗ sơn đen khắc hoa gắn kính trông thấy Yến Thất, vội vàng bước ra buộc mành lên, “Hôm nay cô nương đến sớm, Cửu gia vừa mới chuẩn bị xong.”
“Không vào, ta ở ngoài chờ.” Yến Thất đứng trong sắc màu rực rỡ, mặc một bộ áo vàng váy xanh phù hợp với độ tuổi sinh lý của mình, thêu hạnh hoa thiên vũ nhất chi xuân [4]. Tóc đen búi hai bên, cài mấy cây trâm làm kiểu hoa hạnh, trông cũng có vài phần xuân ấm.
Yến Cửu thiếu gia chậm rì rì bước ra, áo xanh thẳng vạt, eo buộc dây đen, tóc búi kiểu thư sinh, thắt một chiếc khăn xanh. Giơ tay nhấc chân đều toát lên phong thái gia giáo tốt đẹp, nhưng miệng lại chỉ qua loa với Yến Thất một tiếng, “Sáng”.
Yến Thất cũng qua loa lại một âm. Người hầu Tọa Hạ cư đã quen phong cách hành xử của hai chị em, dù sao hai người từ nhỏ đã vậy, không biết đã học theo ai.
May mà từ hôm nay đều bắt đầu đi học, cũng không biết có thể học thành dạng gì về.
Trường học ở đây cũng không đơn giản. Lực lượng phu nhân quan lại dự bị chính là một xã hội thu nhỏ, tất cả bạn học đều là những người sau này sẽ phải giao tiếp hoặc thậm chí là đối thủ cạnh tranh khốc liệt. Cuộc chiến thật sự cả đời của người phụ nữ lúc này mới chỉ bắt đầu.
[1] Một trong những cái đức của phụ nữ là không có học vấn.
[2] Còn gọi là “kiết hạ an cư”. Đọc thêm ở đây.
[3] “Bão xuân tiếu”: Ôm xuân cười.
[4] Hoa hạnh, trời xanh, một nhánh xuân.