6.

“Uống không? Tôi thấy khi ở nước ngoài em hay ghé các quán bar. Nếu là trước kia thì tôi sẽ không hỏi đâu, nhưng bây giờ tửu lượng của em thế nào rồi?” Vương Tích lái xe đến lưng sườn núi, lấy từ cốp xe ra hai chai bia, huơ huơ, hỏi Châu Thâm.

Châu Thâm nhận lấy một chai: “Cũng không tốt lắm. Nhưng ít nhiều gì cũng uống được một chút, đôi khi tan tầm không trốn được. Nhưng đa số là người ta uống, em ngồi một bên nhìn, cuối cùng còn phải tống cả lũ ma men về nhà nữa.”

“Thế thì giáo sư Châu cũng đã tiến bộ không ít rồi, không phải trước đây em cứ ngại uống rượu hư giọng à.” Vương Tích cắn mở nắp chai, nốc một ngụm.

“Em thực sự cảm thấy nếu muốn bảo vệ cổ họng thì ít uống sẽ tốt hơn. Nhưng nói thì nói vậy thôi, chứ cũng phải xem cảm xúc khi sáng tác thế nào nữa. Em có người bạn là đệ tử Lưu Linh chính hiệu, hễ uống rượu vào là sẽ viết bài cho em hát. Anh xem em nhỏ con thế này đâu có quánh lại người ta, đành phải bị tên đó ghìm đầu thu demo giúp. Thu xong hắn lại bặt âm vô tín, trong phòng làm việc còn cả thùng đầy những bài hát chết non. Em nói với anh ta: anh chỉ biết sinh con ra rồin đem bỏ chợ. Người ta đáp thản nhiên lắm: nào có, chỉ là sinh ra không ai chịu nuôi mà thôi.” Châu Thâm nghĩ đến Charlis, ngao ngán cảm thấy tên này chính là kiếp nạn của đời mình.

“Bạn? Viết bài cho em hát?” Vương Tích nhìn mặt cậu, lập tức bắt được tinh tuý ngay.

Chu Thâm cảm thán, nhìn lại con người này suốt năm năm qua, không thể không thừa nhận rằng sức ảnh hưởng to lớn của anh đối với mình, cứ như cái chữ này chưa đủ kịch tính, lộn xộn hay sao.

“Bạn.” Châu Thâm day day chữ này trong miệng mấy lần, cuối cùng vẫn nói ra thành lời.

Rồi cậu lại chú thích thêm một dòng cho nó: “Khác với Tích ca.”

Cuộc đối thoại dừng lại ở đây. Hai người ăn ý im lặng một lát, rrồi lại ăn ý cùng cất lời: “Dạo này thế nào?”

Cả hai cùng nhau bật cười. Vương Tích ôm tay đứng tựa vào đầu xe, một chân gác trên đèn pha, một chân chống trên mặt đất. Anh cao lớn, ánh trăng vẽ một đường cong mượt mà trên cơ thể anh, rải những vạt sáng đầy màu sắc dưới chân. Châu Thâm đứng bên cạnh, hai tay chống ra sau trên mui xe, ánh mắt xuyên qua khe hở giữa những tán lá, đáp xuống những vệt mây mỏng bồng bềnh nơi chân trời.

“Cũng tốt. Tính ra thì chức phó giáo sư tương đối thoải mái hơn, tạm thời em cũng chưa muốn thăng lên nữa. Môi trường sống ở nước ngoài cũng tốt, thích hợp cho việc sáng tác. Từ hồi xưa em đã muốn kết hợp nhạc cổ điển với nhạc thịnh hành rồi. Đồng nghiệp bên em đều chuyên nghiệp, cho em rất nhiều cảm hứng, không có họ thì sẽ không có album “Ánh trăng”. Tích ca thì sao?”

“Tôi cũng ổn. Album tiếp theo thì vẫn chưa có gì, mới xong một tour lưu diễn, có mấy bài nhạc nền phim điện ảnh còn đang bàn bạc. Bây giờ ca đang thảnh thơi lắm.”

“Anh đã bôn ba mấy năm liên tục rồi, quả thật nên nghỉ ngơi cho ra trò. Có kế hoạch gì với gia đình không?”

“Bé Xoài đang bận bịu lắm. Lên lớp 8 rồi, nhà trường cứ bắt tụi nhỏ học thêm học bớt, nhiều khi về nhà cũng chẳng thấy mặt mũi nó đâu.”

Cả hai đều biết rõ đáp án mà họ muốn biết nhất cho câu hỏi ấy là gì, nhưng rồi đều không hẹn mà cùng nấn ná lòng vòng hồi lâu. Cuối cùng, không đợi Chu Thâm hỏi, Vương Tích đã chủ động lên tiếng trước.

“Mấy năm trước tôi đã ly hôn với Trúc Tử. Thật ra thì cũng trong hoà bình, cũng cho bé Xoài đủ thời gian giảm xóc. Dù thế nào thì chúng tôi vẫn yêu thương nó rất nhiều.” 

“Ồ? Vậy xin phỏng vấn diễn biến cảm xúc của ngài đây là gì?” Châu Thâm nhướng mày, nắm tay lại như chiếc micro, đưa ra trước mặt Vương Tích.

Vương Tích dở khóc dở cười, nhẹ nhàng cầm cổ tay cậu dời ra.

“Em cũng biết mà, lúc đó tôi không thể chịu đựng nổi việc mình không thể sắm vai một người chồng, người cha tốt. Thậm chí tôi còn cảm thấy rằng cô ấy đã ở bên tôi nhiều năm như vậy, ủng hộ tôi từ lúc còn hai bàn tay trắng cho đến khi đã có thể cho cô ấy một gia đình bình yên; tôi hoàn toàn không thể tưởng tượng được giữa hai người chúng tôi, và cả bé Xoài nữa, ngoài là vợ chồng và là một gia đình trọn vẹn ra thì còn có thể dùng cách nào khác để kết nối lại với nhau.”

“Tôi những tưởng đó là trách nhiệm, nhưng trên thực tế, đó là sự bình phán của tôi đối với chính mình. Tôi đã quen với việc phục tùng những quy chuẩn phán xét này, cho nên khi nó xuất hiện vết nứt, tôi đã theo bản năng cảm thấy mơ hồ, sau đó ngược lại khư khư bảo vệ bộ luật có vấn đề này, mà không thèm suy nghĩ vì sao lại không thử lắng nghe cảm nhận chân thật của chính mình.”

“Trách nhiệm và hy sinh bản thân nghe thì rất cao cả, nhưng sau này tôi đã suy nghĩ thấu đáo, đó chẳng qua chỉ là một loại đổ lỗi được gói ghém đẹp đẽ mà thôi. Tôi thực hiện trách nhiệm của mình với cô ấy, sau đó thì lại đổ cho cô ấy nhiệm vụ suy xét về mối quan hệ giữa chúng tôi để giảm bớt cảm giác tội lỗi của mình và đặt cô ấy vào vai phản diện. Tôi vừa chịu tội vừa cố thủ trách nhiệm của mình, nhưng bản thân thứ trách nhiệm này vốn là vô nghĩa.”

“Em xem, đêm nay trăng tròn quá.” Vương Tích nói đến một nửa, bỗng trỏ bâng quơ vào vầng trăng trên đầu. “Trăng cong cong có lẽ chính là lúc tôi bắt đầu nhìn thẳng vào những cảm xúc và cảm nhận của mình, và từ từ học cách chấp nhận một khả năng khác có thể xảy ra. Nó giải phóng cho tôi, giúp tôi nhìn thấy càng nhiều hình thức và nội dung rộng lớn hơn, cuối cùng lại quay trở về trong âm nhạc của tôi.”

Chai bia trong tay Châu Thâm đã cạn khô. Cậu không nói gì, theo bàn tay Vương Tích nhìn lên mặt trăng vành vạnh. Đó từng là một thứ sức mạnh không thể cưỡng lại đầy nguy hiểm, một bên theo bản năng bị cuốn hút, vồn vã hút những năng lượng bị thiếu hụt trong sự sống, rồi lại vội vã đào tẩu vì lo lắng, e sợ sẽ đánh vỡ vài quy tắc quá cứng nhắc nào đó. Bọn họ cùng bị bao phủ bởi những cảm xúc đã sinh ra vì đối phương, và chính vì những cảm xúc ấy quá chân thực mà họ buộc phải tự xem xét, phân tích và định hình lại bản thân cũng như cuộc sống hiện tại của mình.

Đến một ngày, khi bọn họ đã học được cách gìn giữ tình yêu trân quý, và bước ra khỏi vỏ bọc cảm xúc đậm đặc bao phủ quanh mình, thì họ mới hoàn toàn nhận thức được đằng sau cuộc gặp gỡ như định mệnh ấy là cuộc đua và cũng là gút mắc giữa sự tự do và trách nhiệm, là sự mở ra những dạng sống mới, khởi nguồn của cảm hứng và trải nghiệm, là việc giải phóng và chấp nhận bản thân một cách thành thật và thẳng thắn.

Châu Thâm từng cho đó là sự cứu rỗi từ một phía của Vương Tích và là sự ỷ lại đơn phương của mình, nên cậu đã sinh ra cảm giác như đang nhận lấy mà không tài nào đền đáp, và cảm giác tội lỗi vì đã chia cắt gia đình người khác. Nhưng sau này, cậu lại hoàn toàn tin rằng ngay từ khi bọn họ gặp nhau, đó chính là tình cảm giữa hai tâm hồn chưa hoàn thiện lấp đầy khoảng trống của nhau.

“Lúc đầu em đã hy vọng mình có thể bứt ra, xem nó như một câu chuyện thoáng qua. Nhưng sau này em lại cảm thấy rằng đó chính là những trải nghiệm cuộc sống của chính mình. Sau nữa thì, mỗi lần em nhìn thấy mặt trăng thì lúc nào cũng kèm theo một lớp màng lọc màu xanh thì em mới biết, có thể, nó chính là nghệ thuật.” Châu Thâm cười cười, thuận miệng ngân nga, là giai điệu “Ánh trăng nhuộm những năm tháng cũ thành màu xanh biếc.”

Châu Thâm không nói dối, tửu lượng cậu quả thật chẳng tốt chút nào. Vương Tích tận mắt thấy cậu hóa thành một chú mèo bị gió đêm thổi say lật mình phơi bụng dưới ánh trăng. Cậu vừa ngân nga, vừa nhìn anh cười.

Những vết chân chim nơi khóe mắt cậu giãn dần từ trong ra ngoài —— thời gian đã để lại một ít dấu vết rất rõ ràng trên khuôn mặt cậu, nhưng nó cũng lại phá lệ tử tế. Với những người khác, những nếp nhăn hằn sâu thường mang dấu vết của mái đầu bạc sớm và nỗi mặc cảm của kiếp sống tầm thường —những dấu tích của nỗi buồn, sự bào mòn của thời gian và những biến động thường nhật của cuộc đời; Còn đường nét trên mặt cậu dường như được chắt lọc kỹ lưỡng từ mớ hỗn độn, vụn vặt của cuộc đời — được tinh tuyển, trau chuốt, nuôi dưỡng và nâng niu — tựa như chính thời gian đã vén tà áo để bước nhẹ qua đó, kiễng chân thực hiện một vũ điệu đầy tao nhã. Đuôi mắt cậu hằn lên những nếp chân chim; ánh sao tràn vào, đọng lại và hòa quyện cùng ánh nhìn đang gợn sóng trong làn gió chiều, tạo nên sự đan xen chập chờn giữa ánh sáng và bóng tối nơi con ngươi.

Gió thổi lá cây lay lay xào xạc trong khu rừng tối. Những tán cây xanh tươi đổ bóng mờ ảo xuống ánh trăng trên mặt đất. Màn đêm buông xuống, chúng lặng lẽ len lỏi vào khoảnh khắc hiện tại.

Thời gian mười năm đột nhiên bắt đầu sinh sôi từ kẽ hở ngay thời khắc này —— từ lần gặp đầu tiên, anh chủ động nắm tay cậu ở trên sân khấu “Chào em, tôi là Vương Tích”, “Chào anh, em là Châu Thâm”, đến bài “Trăng cong cong”, đã từng biểu diễn “Trăng cong cong” trên cùng một sân khấu vô số lần, nhưng mỗi một lần đều tựa như viết nên một chương mới cho câu chuyện của họ, cho đến bao nhiêu năm bọn họ cách biệt trùng dương, không gặp một lần, nhưng vẫn có một sự ràng buộc khó tả nhưng vô cùng sâu sắc gắn kết sinh mệnh của hai người bọn họ lại với nhau —— Ánh trăng trong trẻo gột rửa mười năm im bặt ấy, phơi bày một cốt lõi vẫn nguyên vẹn chẳng đổi thay, dẫu cho nó không ngừng sinh trưởng, trảy cành và đan cài xuyên suốt vào dòng chảy cuộc đời của cả hai không để lại chút dấu vết.

Số phận đã thôi thúc họ đưa ra những lựa chọn khác nhau tại các ngã rẽ khác nhau của cuộc đời, có thể là vì mục tiêu cá nhân, vì tinh thần trách nhiệm, hay là vì có một số điều chỉ có thể hiểu ra sau khi đích thân trải nghiệm một mình. Song, định mệnh cũng rất nhân từ khi để sợi dây liên kết giữa họ vượt lên trên tất cả những khuôn khổ xã hội trói buộc các mối quan hệ thông thường. Tiếc nuối và viên mãn vốn chính là hai mặt của cùng một đồng xu trong mối tình này, nó tạo thành sự tổng hợp của tất cả các mối quan hệ, không thể tách rời, chẳng thể gọi tên, và đến cuối cùng thì cũng chẳng cần phải đi định nghĩa.

Về phần ý thức về việc ai cũng phải chết, loài người đã phát minh ra ba cơ chế để giữ vững tinh thần của mình: Tôn giáo khiến người ta tin rằng sẽ được Thượng Đế cứu vớt mà quy phục, chủ nghĩa Lãng Mạn khiến người ta tin rằng tình yêu sẽ kéo dài vĩnh viễn, sự sáng tạo khiến cho cuộc sống của chúng ta trở nên phụ thuộc vào nghệ thuật, và nhờ nghệ thuật vĩnh tồn mà trở nên bất hủ. Nhiều năm sau, khi nhìn lại, Châu Thâm mới phát hiện những dấu vết Vương Tích để lại trong cuộc đời mình sâu đậm đến nhường nào —— đó là sợi chỉ được se từ bàn tay ba nữ thần vận mệnh, dẫn lối thẳng tới cái kết duy nhất, độc bản, đã được viết sẵn từ lâu ấy.

Tình yêu, tôn giáo và nghệ thuật là những công cụ mà nhân loại sử dụng để quan sát sự đau khổ và ý thức của con người về nó, thử chống lại nỗi sợ hãi và lòng tham lam thông qua dữ liệu thu thập được càng ngày càng rõ ràng, nhằm hoàn thiện cuộc sống hữu hạn của mình. Anh đã đến trong cuộc đời của cậu, chìa tay ra cứu chuộc, ban cho cậu một tình yêu vĩnh cửu, cho cậu nguồn cảm hứng sáng tạo bất diệt. Vì thế, câu chuyện dang dở đã tìm thấy một cái kết bình yên, cuộc đời đầy ắp niềm nuối tiếc đã đạt đến sự viên mãn hân hoan, và thứ nghệ thuật mà họ cùng theo đuổi đã được tôn vinh và tái sinh trở lại.

Làn gió đêm đầu hạ thổi tan đi cái nóng ban ngày, trong khi tiếng ve ngân vang qua tán lá, hòa thành giai điệu mát lành tựa như bầu không khí đêm. Vầng trăng tròn sáng trong, treo vằng vặc giữa bầu trời đêm thăm thẳm. Ánh sáng dịu nhẹ, lung linh ấy đổ xuống từ những đỉnh núi xanh thẫm—nơi đất trời giao thoa—rồi lan tỏa vào thung lũng bình yên bên dưới. Bầu trời đêm mang sắc xanh thẳm đầy tĩnh lặng; những dải mây mỏng manh tựa như vừa làm rơi vãi muôn vàn vì sao, để rồi ánh sáng dịu dàng, chập chờn của chúng hòa quyện cùng ánh trăng, dệt nên một tấm màn bạc nhẹ nhàng phủ lên những ngọn núi đang chìm vào giấc ngủ.

Châu Thâm tựa vào lan can đình nghỉ chân bên sườn núi, thu tầm mắt từ màn đêm trong trẻo về phía con người đang đứng bên cạnh. Vầng trăng sáng ngời trải nên một vạt ánh sáng trắng bồng bềnh, bao phủ dáng người mảnh khảnh của Vương Tích bởi một tầng ánh sáng dịu dàng, hoà cùng hơi thở của anh, quyện thành một khúc ánh trăng yên tĩnh.

Châu Thâm nghĩ: Giờ phút này, chúng ta đều là vĩnh cửu.

-FIN-

---

Chú thích:

1   Câu gốc là của Ernest Beck, câu của tôi đã viết lại mang máng lại từ bản đầy đủ.